100km không đơn thuần là gấp đôi một cự ly marathon. Với phần lớn runner, đây là cuộc đua kéo dài từ 15 đến hơn 30 giờ, bao gồm chạy ban ngày, ban đêm, thay đổi thời tiết liên tục và hàng nghìn mét leo dốc.
Chính vì vậy, việc chuẩn bị không chỉ dừng ở thể lực mà còn bao gồm trang bị, dinh dưỡng và kế hoạch sử dụng từng món đồ trong suốt cuộc đua.
Thực tế, các giải trail lớn như Vietnam Mountain Marathon (VMM) hay hệ thống UTMB World Series đều có danh sách vật dụng bắt buộc (Mandatory Equipment) và kiểm tra ngẫu nhiên trong quá trình thi đấu. Thiếu một món đồ cũng có thể bị phạt thời gian hoặc loại khỏi cuộc đua.
Mandatory gear là gì?
Mandatory gear là danh sách vật dụng mà ban tổ chức yêu cầu runner phải mang theo trong suốt cuộc đua.
Mục đích của danh sách này không phải để làm khó người tham gia mà nhằm đảm bảo an toàn khi thời tiết thay đổi hoặc xảy ra sự cố trên đường chạy.
Đặc biệt với các giải ultra trail trên núi, runner có thể ở rất xa trạm tiếp tế hoặc lực lượng cứu hộ. Vì vậy, mỗi người đều phải tự mang theo những vật dụng tối thiểu để bảo vệ bản thân. Đây cũng là lý do UTMB nhấn mạnh rằng danh sách mandatory gear chỉ là mức tối thiểu, runner nên mang thêm nếu điều kiện thời tiết hoặc khả năng của bản thân yêu cầu.
Những món đồ gần như bắt buộc trong mọi giải trail 100km
Dù mỗi giải có quy định khác nhau, hầu hết các cuộc đua 100km đều yêu cầu hoặc khuyến nghị các trang bị sau.
Vest nước
Đây là món đồ quan trọng nhất.
Một chiếc vest phù hợp giúp bạn mang theo: nước, gel, áo mưa, đèn pin, điện thoại, đồ cứu hộ, thuốc cá nhân
Đối với cự ly 100km, đa số runner sử dụng vest từ 8–15L để đủ không gian cho toàn bộ mandatory gear và đồ cá nhân.
Hệ thống nước
Các giải như UTMB thường yêu cầu khả năng mang theo ít nhất 1–2 lít nước, tùy cự ly và điều kiện thời tiết.
Thông thường runner sẽ sử dụng: Soft flask 500ml, Bình 600ml, Bladder 1.5–2L
Đèn pin đội đầu
100km gần như chắc chắn sẽ chạy ban đêm.
Nhiều giải yêu cầu bắt buộc mang: headlamp, pin dự phòng hoặc đèn dự phòng
Ngay cả khi bạn nghĩ mình sẽ về trước khi trời tối, nhiều giải UTMB vẫn yêu cầu phải mang theo vì thời gian hoàn thành thực tế có thể kéo dài hơn dự kiến.
Áo chống nước
Một chiếc áo chống nước có mũ là trang bị bắt buộc ở hầu hết các giải trail quốc tế.
Không nên nhầm giữa: áo gió và áo chống nước
Trong điều kiện mưa và gió trên núi, một chiếc áo waterproof đúng tiêu chuẩn có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn.
Chăn cứu sinh (Emergency Blanket)
Đây là món đồ nhỏ nhưng gần như luôn xuất hiện trong danh sách mandatory gear của UTMB và nhiều giải ultra khác.
Nếu runner gặp chấn thương và phải chờ cứu hộ nhiều giờ, chăn cứu sinh giúp hạn chế mất nhiệt.
Còi cứu hộ
Một chiếc còi nhỏ gần như không chiếm diện tích nhưng giúp phát tín hiệu khi cần hỗ trợ trong điều kiện tầm nhìn kém hoặc địa hình hiểm trở.
Điện thoại
Hầu hết các giải đều yêu cầu runner mang theo điện thoại đã sạc đầy để liên hệ khẩn cấp nếu xảy ra sự cố.
Đồ ăn dự phòng
Aid station không phải lúc nào cũng ở gần nhau.
Nhiều giải yêu cầu runner luôn mang theo lượng thực phẩm tối thiểu trong suốt cuộc đua.
Có thể chuẩn bị: Gel, Energy Bar, Chew, Muối điện giải, Ly hoặc cốc cá nhân
Các giải trail lớn hiện nay hướng tới giảm rác thải nhựa.
UTMB và nhiều giải World Series không còn cung cấp cốc dùng một lần tại các trạm tiếp tế, runner cần mang theo cốc hoặc bình cá nhân.
Những món đồ không bắt buộc nhưng gần như runner 100km nào cũng mang
Sau nhiều năm, danh sách đồ của các ultra runner thường có thêm:
- Gậy trekking
- Găng tay
- Khăn ống đa năng
- Kem chống hăm
- Tất dự phòng
- Pin sạc dự phòng
- Thuốc cá nhân
- Băng dán cơ
- Vaseline
- Dao nhỏ hoặc kéo mini
- Dây thun, dây rút
Đây là những món đồ không phải lúc nào cũng nằm trong mandatory gear nhưng lại rất hữu ích khi cuộc đua kéo dài hơn dự kiến.
Chuẩn bị dinh dưỡng cho 100km
Sai lầm phổ biến nhất của runner lần đầu chạy 100km là chỉ chuẩn bị đủ gel.
Trong một cuộc đua kéo dài hàng chục giờ, cơ thể thường cần kết hợp: Gel năng lượng. Đồ ăn mặn, Điện giải, Nước, Đồ ăn thật tại aid station.
Điều quan trọng hơn là mọi loại thực phẩm đều cần được thử trong quá trình tập luyện, không nên sử dụng lần đầu vào ngày thi đấu.
Đừng chỉ chuẩn bị đồ, hãy tập với chính bộ đồ đó
Một trong những lời khuyên được các runner UTMB chia sẻ nhiều nhất là:
Never race in untested gear.
Hãy sử dụng toàn bộ trang bị trong các buổi long run: Vest nước, Giày, Gậy, Đèn pin, Gel, Áo chống nước.
Việc này giúp bạn biết cách sắp xếp đồ, tránh cọ xát và phát hiện các vấn đề trước ngày race.
Checklist chuẩn bị cho giải trail 100km
Mandatory gear
- Vest nước
- Bình/túi nước mềm
- Áo chống nước
- Đèn pin đội đầu
- Pin hoặc đèn dự phòng
- Chăn cứu sinh
- Còi
- Điện thoại
- Đồ ăn dự phòng
- Ly/cốc cá nhân
- Số bib và chip thi đấu
Khuyến nghị nên mang
- Gậy trekking
- Khăn ống đa năng
- Găng tay
- Áo giữ nhiệt (nếu thời tiết lạnh)
- Tất dự phòng
- Kem chống hăm
- Vaseline
- Băng dán cơ
- Pin sạc dự phòng
- Thuốc cá nhân
Kết luận
Chạy trail 100km không chỉ là thử thách về thể lực mà còn là bài kiểm tra khả năng chuẩn bị. Một runner có thể tập luyện rất tốt nhưng vẫn gặp khó khăn nếu thiếu trang bị phù hợp hoặc không quen sử dụng chúng.
Các giải trail uy tín như Vietnam Mountain Marathon (VMM) và UTMB World Series đều xây dựng danh sách vật dụng bắt buộc dựa trên yếu tố an toàn, đồng thời có thể kiểm tra trước và trong cuộc đua. Vì vậy, thay vì chỉ mang đủ để "qua kiểm tra", hãy chuẩn bị theo đúng nhu cầu của bản thân và thử nghiệm toàn bộ trang bị trong quá trình tập luyện. Khi cơ thể, dinh dưỡng và thiết bị đều đã được kiểm chứng, bạn sẽ tự tin hơn rất nhiều trên hành trình chinh phục cột mốc 100km.