Trail running ngày càng phát triển tại Việt Nam với hàng chục giải đấu được tổ chức mỗi năm, từ miền núi phía Bắc đến Tây Nguyên hay các khu vực ven biển. Nếu bạn đang có ý định thử sức với bộ môn này, câu hỏi đầu tiên thường là:
"Người mới nên chạy giải trail nào?"
Thực tế, thay vì tìm một giải dễ nhất, điều quan trọng hơn là chọn đúng cự ly phù hợp với thể lực và kinh nghiệm hiện tại. Hiện nay, hầu hết các giải trail tại Việt Nam đều thiết kế nhiều cự ly khác nhau, trong đó luôn có những lựa chọn dành cho người mới.
Đừng chọn giải theo danh tiếng, hãy chọn theo cự ly
Nhiều người mới thường bị thu hút bởi những giải nổi tiếng hoặc những cung đường đẹp và đăng ký ngay các cự ly dài.
Đây là sai lầm khá phổ biến.
Một giải trail dù tổ chức ở đâu cũng sẽ có nhiều mức độ thử thách khác nhau. Điều quyết định trải nghiệm của bạn không phải tên giải, mà là cự ly bạn lựa chọn.
Một cự ly phù hợp sẽ giúp bạn:
- Hoàn thành cuộc đua an toàn.
- Có thời gian tận hưởng cảnh đẹp.
- Làm quen với địa hình leo dốc, xuống dốc.
- Có thêm động lực để quay lại những mùa giải tiếp theo.
Người mới nên bắt đầu từ cự ly nào?
5-10km: Cửa ngõ bước vào trail running
Đây là lựa chọn phù hợp nếu:
- Chưa từng chạy trail.
- Chủ yếu chạy road.
- Muốn trải nghiệm không khí của một giải địa hình.
Ở cự ly này, bạn sẽ được làm quen với:
- Đường mòn.
- Leo dốc.
- Xuống dốc.
- Địa hình tự nhiên.
Thời gian thi đấu không quá dài nên áp lực cũng nhẹ hơn.
15-25km: Cự ly phổ biến nhất dành cho người mới
Nếu bạn đã có nền tảng chạy bộ hoặc từng hoàn thành các cự ly 10–21km đường bằng, đây thường là lựa chọn hợp lý nhất.
Đây cũng là nhóm cự ly được rất nhiều giải trail tại Việt Nam xây dựng để chào đón runner mới.
Bạn vẫn được trải nghiệm đầy đủ những nét hấp dẫn của trail như:
- Chạy xuyên rừng.
- Leo núi.
- Ngắm cảnh trên cao.
- Vượt các cung đường tự nhiên.
Trong khi thời gian hoàn thành vẫn nằm trong khả năng của đa số runner đã có quá trình tập luyện.
Vì sao nhiều giải đều có cự ly dưới 25km?
Sự phát triển của cộng đồng chạy trail trong những năm gần đây khiến các ban tổ chức ngày càng chú trọng đến người mới.
Hiện nay, phần lớn các giải trail tại Việt Nam đều có ít nhất một hoặc nhiều cự ly dưới 25km, nhằm tạo điều kiện cho những người lần đầu tiếp cận bộ môn này.
Đây là khoảng cách đủ để:
- Trải nghiệm địa hình trail thực sự.
- Học cách phân phối sức.
- Cảm nhận sự khác biệt giữa chạy road và chạy trail.
- Về đích với trải nghiệm tích cực thay vì quá tải.
Khi nào nên thử sức với 30km, 50km hoặc Ultra?
Không có quy định bắt buộc, nhưng bạn chỉ nên nâng cự ly khi:
- Đã hoàn thành ít nhất một hoặc hai giải trail ngắn.
- Cảm thấy cơ thể vẫn còn dư sức sau khi về đích.
- Đã quen với việc chạy trên địa hình dốc và đường mòn.
Trail running là môn thể thao của sự tích lũy. Việc tăng dần cự ly sẽ giúp cơ thể thích nghi tốt hơn và giảm nguy cơ chấn thương.
Đừng chạy theo cự ly của người khác
Mỗi runner có nền tảng khác nhau.
Có người chỉ cần vài tháng đã sẵn sàng cho 30km, nhưng cũng có người dành cả năm để chinh phục cự ly 21km đầu tiên.
Điều quan trọng không phải là đăng ký cự ly dài nhất, mà là chọn khoảng cách khiến bạn có thể tận hưởng hành trình và về đích với nụ cười.
Một trải nghiệm tích cực ở cự ly ngắn sẽ giá trị hơn rất nhiều so với việc cố gắng hoàn thành một cự ly vượt quá khả năng.
Lộ trình được nhiều trail runner lựa chọn
Nếu mới bắt đầu, bạn có thể phát triển theo lộ trình:
5–10km → 15–25km → 30km → 50km → 70km → 100km+
Đây là cách giúp bạn xây dựng thể lực, kỹ năng và kinh nghiệm một cách bền vững trước khi bước vào các cự ly ultra.
Một số giải trail phù hợp cho người mới tại Việt Nam
Hiện nay, Việt Nam có rất nhiều giải chạy địa hình được tổ chức hằng năm và hầu hết đều có các cự ly dành riêng cho người mới, thường từ 5km đến dưới 25km. Đây là khoảng cách phù hợp để làm quen với chạy trail trước khi chinh phục các cự ly dài hơn.
Một số giải được nhiều runner lựa chọn cho lần đầu trải nghiệm có thể kể đến:
Chuỗi giải của Vietnam Trail Series: Vietnam Mountain Marathon, Vietnam Trail Marathon, Vietnam Ultra Marathon, Vietnam Jungle Marathon
Các giải trail như: Cuc Phuong Jungle Paths, Lam Dong Trail, Ultra Trail Cao Bang, Dalat Ultra Trail, Cat Tien Jungle Paths, Prenn Trail Summit, Hanoi Mountain Trail,...
Kết luận
Nếu đang phân vân người mới nên chạy giải trail nào, câu trả lời là: hãy chọn bất kỳ giải nào có cự ly phù hợp với khả năng của bạn. Hiện nay, đa số các giải trail tại Việt Nam đều có các hạng mục 5km, 10km, 15km hoặc dưới 25km, được thiết kế riêng để chào đón những runner lần đầu thử sức với chạy địa hình.
Hãy bắt đầu bằng một cự ly vừa sức, hoàn thành cuộc đua một cách thoải mái và tích lũy kinh nghiệm qua từng mùa giải. Trong trail running, về đích với sự tự tin luôn quan trọng hơn việc chinh phục một cự ly quá sức ngay từ lần đầu tiên.