Gậy leo núi và gậy đi bộ đường dài là hai thiết bị không thể thiếu đối với nhiều người chơi 2 bộ môn thám hiểm này. Vậy lý do cho điều này là gì? Câu trả lời rất đơn giản thôi: vì chúng là một phụ kiện giúp tăng độ ổn định cho người dùng và mang lại sự hỗ trợ trên mọi địa hình.
Để tận dụng được tối đa chức năng của gậy trekking hoặc gậy đi bộ đường dài, hãy đặt ra những câu hỏi sau:
-
Đơn hay đôi? Bạn hãy cân nhắc xem mình sẽ nhận được nhiều lợi ích hơn từ một cặp gậy leo núi hay một chiếc gậy đi bộ đường dài
-
Tìm độ dài phù hợp: dân leo núi hoặc đi bộ đường dài chuyên nghiệp thường khuyên rằng nếu gậy giúp tay gập một góc 90 độ lúc đầu gậy chạm đất sẽ là tốt nhất
-
Chọn các tính năng: khả năng điều chỉnh, khả năng gấp gọn, khả năng hấp thụ sốc, trọng lượng và cơ chế khóa (đối với các loại gậy có thể điều chỉnh) là một số tính năng và lựa chọn mà bạn cần cân nhắc khi mua gậy leo núi hay gậy đi bộ đường dài.
-
Tìm hiểu các mẹo dùng gậy: Biết đa dạng các mẹo dùng gậy trekking, chẳng hạn như cách sử dụng gậy leo núi để vượt qua những chướng ngại vật trên đường trail sẽ giúp bạn đi đúng hướng.
Các loại gậy trekking
Gậy leo núi: Được bán theo cặp và sử dụng song song với nhau, kiểu vật dụng leo núi này giúp tăng cường sự ổn định và có thể giảm lực tác dụng lên đầu gối của bạn khi đi bộ đường dài và du lịch mang theo ba lô. Hiện nay hầu hết các loại mẫu mã gậy trekking đến từ các thương hiệu khác nhau đều có thể điều chỉnh độ dài và một số loại gậy leo núi còn bao gồm lò xo hấp thụ chấn động để giảm tác động từ bên ngoài.
Gậy đi bộ đường dài: Loại gậy này có thể được gọi là gậy đi bộ đường dài hoặc gây du lịch, đây là loại gậy đơn được đánh giá là hiệu quả nhất khi sử dụng trên các địa hình tương đối bằng phẳng và khi bạn mang ít hoặc không mang theo đồ trên lưng. Gậy đi bộ đường dài có thể điều chỉnh được và một số loại có tính năng giảm sốc. Và đôi khi chúng có thể bao gồm một giá gắn máy ảnh tích hợp dưới tay cầm để có thể sử dụng như một chân máy đơn.
Phân biệt gậy chạy trail và gậy leo núi
Sự khác biệt lớn nhất giữa gậy leo núi trekking và gậy chạy trail nằm ở chất liệu (độ bền/trọng lượng) và khả năng gập lại của gậy.
Gậy leo núi thường được làm từ thép hoặc các vật liệu nặng hơn, chắc hơn và bền hơn. Chúng cũng thường chỉ có thể thu gọn tại một điểm trên trục gậy. Cả hai tính năng này đều giúp tăng thêm sức mạnh cho những người đi bộ đường dài và đi phượt, những người mang balo với trọng lượng nặng.
Trong khi đó thì các loại gậy chạy trail lại được làm chủ yếu từ những vật liệu nhẹ hơn, chủ yếu là nhôm hoặc carbon. Nhôm nặng hơn một chút nhưng ít bị vỡ hơn carbon. Thêm vào đó, gậy chạy trail sẽ thường gấp lại được ở hai vị trí. Thường được gọi là gậy gấp Z-pole, chúng cho phép bạn có thể cất vào túi hoặc vào vest chạy của mình.
Độ dài của gậy trekking
Gậy có kích thước phù hợp sẽ giúp khuỷu tay bạn gập một góc 90 độ khi giữ mũi gậy trên mặt đất gần chân. Nhiều gậy leo núi và đi bộ đường dài có thể điều chỉnh được độ dài, chúng sẽ giúp bạn dễ dàng đạt được điều này. Tuy nhiều nhiều loại gậy trekking lại được sản xuất với độ dài cố định hoặc có nhiều kích cỡ khác nhau. Nếu vậy, bạn hãy sử dụng những nguyên tắc này để có thể tìm được một chiếc gậy leo núi hoặc gậy đi bộ phù hợp với mình nhé!
Gậy leo núi và gậy đi bộ đường dài có thể điều chỉnh độ dài
Nếu bạn cao trên 1m8 thì hãy chọn gậy leo núi có chiều dài tối thiểu là 51 inch. Còn nếu bạn có chiều cao dưới 1m8 thì bạn sẽ có thể thu ngắn hầu hết các loại gậy trekking có thể điều chỉnh được và gậy đi bộ đường dài sẽ đủ dài để phù hợp với bạn.
Với những loại gậy trekking có chiều cao cố định
Hãy sử dụng bảng dưới đây và tham khảo bảng kích thước của các nhà sản xuất cụ thể để lựa chọn gậy leo núi hoặc đi bộ đường dài nhé!
Chiều cao |
Độ dài gậy được khuyên dùng |
Dưới 1m5 |
100cm |
1m5-1m7 |
110cm |
1m7-1m8 |
120cm |
Trên 1m8 |
130cm |
Điều chỉnh độ dài gậy leo núi
Nếu bạn có gậy trekking có thể điều chỉnh độ dài thì điều quan trọng là bạn phải biết nên chỉnh ở độ dài nào. Gậy leo núi được điều chỉnh không đúng cách có thể gây căng thẳng cho cánh tay, vai, lưng và cổ của người dùng.
Đối với hoạt động đi bộ đường dài thông thường, hãy điều chỉnh độ dài sao cho khi bạn giữ đầu gậy trên mặt đất gần chân, cánh tay của bạn uốn cong 90 độ ở khuỷu tay. Đây sẽ là độ dài lý tưởng cho hầu hết các chuyến đi bộ đường dài.
Nếu gậy leo núi của bạn có ba nấc, hãy chỉnh chiều dài của đoạn thứ 2 và đoạn dưới cùng tối đa và điều chỉnh chiều dài đoạn trên cùng sao cho có góc độ cánh tay phù hợp nhất. Sau đó, nếu bạn cần điều chỉnh trong khi đi bộ đường dài thì bạn chỉ có thể điều chỉnh đoạn trên cùng, sẽ thuận tiện hơn rất nhiều.
Đối với những đoạn đường lên dốc dài, bạn có thể giảm độ dài gậy khoảng 5-10cm để có nhiều đòn bẩy hơn và chắc chắn hơn. Độ dốc càng lớn, bạn càng nên chỉnh gậy ngắn. Gậy trekking sẽ hỗ trợ bạn di chuyển lên dốc mà không gây căng hoặc mỏi vai.
Đối với những đoạn đường dài xuống dốc, hãy thử kéo dài gậy khoảng 5-10cm so với chiều dài khi đi bộ đường dài thông thường. Làm như vậy sẽ giúp cơ thể bạn đứng thẳng hơn để giữ thăng bằng tốt hơn.
Các tính năng của gậy leo núi và đi bộ đường dài
Bạn nên xem xét mục đích mà bạn hướng đến khi leo núi để cân nhắc một số tính năng sau của gậy leo núi:
-
Có thể điều chỉnh: nhiều gậy trekking điều chỉnh độ dài để tăng cường độ ổn định trên các địa hình khác nhau. Chúng thường có thể điều chỉnh độ dài ở mức từ 60-137,5cm. Thông thường, bạn sẽ muốn thu ngắn gậy leo núi khi lên dốc và kéo dài khi xuống dốc.
-
Không thể điều chỉnh: một số gậy trekking không điều chỉnh được độ dài. Những chiếc gậy có chiều dài cố định này thường có trọng lượng nhẹ hơn những loại gậy điều chỉnh được vì chúng có ít bộ phận hơn, điều này khiến chúng trở nên phổ biến với những người thích gậy leo núi siêu nhẹ. Chúng rất tốt cho các hoạt động chỉ cần một độ dài nhất định.
-
Có thể gập lại: gậy leo núi có thể gập lại hoạt động giống như cột lều thay vì tự thu gọn lại giống như những loại gậy trekking có thể điều chỉnh. Các loại gậy có thể gập được thường rất nhẹ và có thể mở ra cũng như thu gọn dễ dàng. Chúng đặc biệt phổ biến với những người chạy siêu tốc và những người đi bộ đường dài nhanh.
-
Gậy hấp thụ va chạm: những gậy này cung cấp lò xo bên trong giúp hấp thụ chấn động khi bạn xuống dốc. Với hầu hết các loại gậy trekking, bạn có thể không dùng tính năng này khi không cần thiết, chẳng hạn như khi bạn đi bộ lên dốc. Hấp thụ sốc là một tính năng tốt cho bất kỳ người đi bộ đường dài nào, nhưng nó đặc biệt được khuyến khích nếu bạn có hông, đầu gối hoặc mắt cá chân không ổn định hoặc đã từng bị chấn thương với các khớp đó.
-
Các loại gậy tiêu chuẩn: những loại gậy này không có tính năng hấp thụ va chạm và do đó nhẹ hơn cũng như ít tốn kém hơn. Mặc dù chúng không hấp thụ nhiều tác động khi xuống dốc nhưng chúng mang đến một mức độ cân bằng và hỗ trợ tương tự như các loại gậy có hấp thụ va chạm.
-
Siêu nhẹ: gậy leo núi và đi bộ đường dài siêu nhẹ có ưu điểm là trọng lượng quay nhẹ hơn, giúp di chuyển dễ dàng và nhanh chóng hơn. Trong quá trình đi bộ đường dài, điều này sẽ giúp bạn ít mệt mỏi hơn. Gậy trekking siêu nhẹ cũng dễ mang theo hơn. Vật liệu của gậy là yếu tố quyết định chính đến trọng lượng tổng thể của nó.
-
Giá đỡ máy ảnh: một số gậy leo núi và đi bộ đường dài có bao gồm một giá gắn máy ảnh tích hợp dưới tay cầm, cho pháp gậy có thể sử dụng như một chân máy đơn.
Cơ chế khóa của gậy leo núi trekking
Đối với các loại gậy không thể điều chỉnh, cơ chế khóa và mở khóa giúp bạn kéo dài hết cỡ chiều dài gậy và thu gọn chúng khi không sử dụng. Các loại gậy điều chỉnh cũng sử dụng cơ chế tương tự nhưng nó cho phép điều chỉnh độ dài của hai hoặc ba phần lồng vào nhau.
Hầu hết các gậy trekking sử dụng một trong bốn cơ chế khóa sau:
-
Khóa đòn bẩy bên ngoài
-
Khóa nút bấm
-
Khóa xoắn
-
Khóa kết hợp
Vật liệu của gậy leo núi trekking
Đây là yếu tố quyết định chính đến trọng lượng tổng thể của gậy trekking.
-
Nhôm: gậy leo núi trekking nhôm sẽ là sự lựa chọn bền và tiết kiệm hơn. Dưới tác động cao, nhôm có thể uốn cong nhưng không có khả năng bị gãy.
-
Composite: loại gậy leo núi này được làm từ một phần hoặc hoàn toàn bằng carbon. Đây là một tùy chọn nhẹ hơn và cũng đắt hơn. Chúng có khả năng giảm rung rất tốt nhưng dưới áp suất cao, loại gậy trekking bằng carbon dễ bị gãy hoặc vỡ hơn so với gây nhôm.
Tay cầm của gậy leo núi trekking
Một số loại gậy trekking sẽ bao gồm có những tay nắm công thái học có góc điều chỉnh 15 độ để giữ cổ tay bạn ở vị trí trung tính và thoải mái. Kiểu dáng này sẽ mang lại sự hỗ trợ tốt khi đi bộ đường dài.
Các loại chất liệu của tay cầm
-
Nút bần: loại này chống ẩm do mồ hôi tay, giảm độ rung và phù hợp với hình dạng của bàn tay.
-
Foam: loại này hút ẩm từ mồ hôi tay và mềm mại nhất khi chạm vào
-
Cao su: chất này giúp cách nhiệt cho tay khỏi bị lạnh, sốc và rung vì vậy phù hợp cho thời tiết lạnh, tuy nhiên nó có khả năng gây nứt nẻ và phồng rộp do mồ hôi tay
Những điều khác cần cân nhắc khi chọn gậy trekking
-
Dây đeo cổ tay: việc sử dụng dây đeo cổ tay của gậy trekking không đúng cách cũng khá phổ biến. Để sử dụng chúng đúng cách, bạn hãy đặt tay ở phía dưới dây đeo và sau đó kéo xuống rồi nắm lấy tay cầm của gậy. Kỹ thuật này hỗ trợ cổ tay và phần áp cổ tay, đồng thời cho phép bạn có thể thả lỏng tay cầm. Bạn có thể điều chỉnh dây đeo của gậy leo núi trekking sao cho khi bạn hạ tay xuống, nó sẽ thẳng hàng với vị trí bạn muốn đặt trên tay cầm. Nhưng lưu ý là nhiều loại gậy leo núi trekking có dây đai riêng dành cho từng bên tay cầm và một số loại dây có đệm hoặc lót giúp tránh nứt nẻ.
-
Giỏ: gậy trekking thường bao gồm một giỏ nhỏ có thể tháo rời. Và bạn cũng có thể thay một chiếc giỏ lớn hơn nếu cần thiết.
-
Đầu gậy trekking: các đầu bằng thép hoặc cacbua thường được sử dụng để cung cấp lực kéo. Bộ bảo vệ đầu cao su sẽ giúp kéo dài tuổi thọ của các đầu, thêm vào đó nó còn giúp chống trượt.